شاید تا به حال نام گال را شنیده باشید؛ گال یک بیماری پوستی می‌باشد که توسط کنه گال ایجاد می‌شود. البته به آن‌ها خارشتک هم می‌گویند. اگر نگران ابتلا به این بیماری یعنی گال هستید بهتر است که در ادامه مطالب با ما همراه باشید در این مطالب می‌خواهیم بدانیم که گال چیست و راه‌های درمان آن را بشناسیم.
گال چیست؟
گال یک نوع بیماری پوستی است که عامل ایجاد آن کنه میکروسکوپی 8 پایی بنام ” سارکوپت اسکیبی ” است. گالِ ماده بسیار کوچک است و طول آن 0.3 تا 0.45 میلی‌متر است، بنابراین گال با چشم غیرمسلح دیده نمی‌شود. کنه‌های گال می‌توانند تا مدت زیادی پوست شما را آلوده و در آن زندگی کنند، البته در صورت شروع به درمان، بیشتر از 1 هفته دوام نمی‌آورند.
دلایل ابتلا به گال
همان طور که فهمیدیم بیماری گال بسیار متداول است و معمولاً از طریق تماس مستقیم با افراد مبتلا یا از طریق مواد آلوده به کنه منتقل می‌شود. در ادامه برخی از روش‌های انتقال و دلایل ابتلا را بررسی می کنیم:
• تماس مستقیم با فرد آلوده
• وسایل مشترک آلوده
• استفاده از عمومی
• سیستم ایمنی ضعیف
• شرایط زندگی مشترک مانند خوابگاه‌ها
• استفاده از محصولات آلوده
علائم گال چيست؟
رایج‌ترين و عمومی‌ترین علامت گال، خارش مخصوصاً در هنگام شب است. ضايعه اوليه گال، خود را به صورت جوش‌های برجسته كوچكی شبيه كهير و يا محل گزش حشرات نشان می‌دهد. در موارد پيشرفته‌تر، پوست ممكن است پوسته پوسته و يا دلمه دار شود.
بيماري معمولاً در چين‌ها‌ی بدن آغاز می‌شود (مخصوصاً شيار بين انگشتان، روی آرنج و يا مچ دست، نشيمنگاه و يا ناحيه كمر، اطراف نوك پستان در خانم‌ها و روی آلت تناسلی در آقايان). ضمناً هيره‌ها تمايل دارند كه داخل پوست زير انگشتر، دستبند، بند ساعت و يا ناخن‌ها پنهان شوند.
معمولاً در كودكان خارش وسيع‌تر و گسترده‌تر است و آلودگی ممكن است تمام بدن كودك شامل كف دست‌ها و پاها و حتی سر را درگير كند. البته بسیار امکان دارد که عفونت‌های چركی بر روی ضايعات گال به وجود آيند.
در بیشتر مواقع، بيماران به خاطر ضايعات عفونی پوست و نه خود گال تحت مداوا قرار می‌گيرند. با وجود اينكه درمان عفونت چركی گاهی باعث تسكين و فرونشستن ضايعه می‌شود ولی اگر بيماری اصلی (گال) مداوا نشود، عود عفونت‌های چركی هم تقريباً قطعی است.
انواع بیماری گال
بیماری گال با توجه به شدت و نواحی آسیب به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند. رایج‌ترین نوع این بیماری، گال کلاسیک است که با خارش شدید بدن، بثورات پوستی و تاول‌های ریز قرمزرنگ در نواحی مختلف پوست نمایان می‌شود. انواع دیگر بیماری گال شامل موارد زیر می‌شوند.
بیماری گال پوسته‌دار (نروژی)
نوع شدید بیماری گال به نام گال نروژی یا گال پوسته‌دار شناخته می‌شود که اغلب روی افرادی با سیستم ایمنی ضعیف تأثیر می‌گذارد. این نوع بیماری را می‌توان شدیدترین نوع گال نام برد.
گال پوست سر
نوع خاصی از بیماری گال که پوست سر را هدف قرار می‌دهد. شدت این بیماری نسبت به گال کلاسیک و گال نروژی کمتر است؛ بااین‌حال باعث ایجاد التهابات شدید (مشابه پسوریازیس) در پوست کف سر می‌شود.
بیماری گال گره‌ای
از دیگر انواع این بیماری می‌توان به گال ندولار یا گره‌ای اشاره کرد. این نوع گال باعث ایجاد ضایعات پوستی متمرکز و قهوه‌ای‌رنگ که به گره شباهت دارند، می‌شود و بیشتر اندام‌های تناسلی، باسن و نواحی زیر بغل را درگیر می‌کند.
گال ناشناس
آخرین نوع بیماری گال که معمولاً با تاول‌های ریز همراه است، گال Incognito نام دارد که به دلیل علائم ناشناس، با سایر بیماری‌ها مانند اگزما یا پسوریازیس اشتباه گرفته می‌شود. گال ناشناس معمولاً در افرادی که از داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی استفاده می‌کنند، به وجود می‌آید.
چه کسی گال می‌گیرد؟
گال، بیماری‌ای است که می‌تواند همه را درگیر کند. این بیماری ناشی از عدم رعایت بهداشت نیست و بیشتر مسری است. برخی از افراد بیشتر به گال مبتلا می‌شوند، از جمله:
• افرادی که در شرایط نزدیک و شلوغ زندگی می‌کنند.
• نوزادان و کودکان(کودکان تماس فیزیکی نزدیک زیادی با والدین، دوستان، اعضای خانواده و همکلاسی‌های خود دارند.)
• افرادی که سالمند هستند، به ویژه آن‌هایی که در خانه‌های سالمندان زندگی می‌کنند.
• کارکنان مراقبت‌های بهداشتی که از افرادی که نمی‌دانند گال دارند مراقبت می‌کنند.
چگونه بیماری گال را از سایر بیماری‌های پوستی تشخیص دهیم؟
تشخیص صحیح بیماری گال به خصوص در موارد خفیف، برای برخی از پزشکان نیز با چالش‌های مختلفی همراه است. به همین دلیل معمولاً از روش‌های آزمایشگاهی مانند نمونه برداری پوست، برای تشخیص گال استفاده می‌شود. توصیه می‌کنیم در صورت مشاهده هرگونه تغییرات پوستی، احساس خارش شدید و تغییر در رنگ یا بافت پوست، حتماً به پزشک متخصص یا دکتر گال مراجعه نمایید تا از پیشرفت بیماری جلوگیری شود. درمان قطعی گال تنها با داروهای تجویز شده توسط پزشک امکان‌پذیر خواهد بود و دوره بهبودی نیز ممکن است تا 4 هفته طول بکشد.
درمان خانگی گال
با توجه به اینکه داروهایی که برای درمان گال مورد استفاده قرار می‌گیرند عموما بدون نسخه در دسترس نیستند، لذا گاهی اوقات داروهای گیاهی برای این بیماری پوستی مورد استفاده قرار می‌گیرند. داروهایی که هم کنه مهاجم را مورد حمله قرار می‌دهد و هم اینکه خارش پوستی و درد ناشی از آن را تسکین می‌دهند.
روغن درخت چای، از جمله داروهای گیاهی است که هم ممکن است گال را درمان کند و هم در کاهش خارش و رفع بثورات پوستی مؤثر است. اگرچه تأثیری در کشتن کنه‌هایی که وارد بدن افراد شده‌اند تأثیری ندارد.
برخی از مطالعات پزشکی نشان می‌دهد آلوئه ورا نیز به دلیل خواص ضد باکتری و ضد قارچ خود و همچنین خواص آن در کاهش سوزش پوست درمانی خوبیی برای گال باشد.
کرم کپسایسین هم خواص تسکین دهندگی و حساسیت‌زدایی را دارد اما کنه‌ها را از بین نمی‌برد و در نهایت افراد باید برای تداوم درمان خود به پزشک مراجعه کنند.
شمعدانی، اسطوخودوس، گل میخک و گل عطری می‌توانند به درمان گال یا تسکین عوارض پوستی آن کمک زیادی بکنند. روغن گل میخک هم می‌تواند در کشتن کنه‌ها کمک کند.
راه پیشگیری از ابتلا به گال چیست؟
برای پیشگیری از بازگشت گال و سرایت انگل‌ها به سایر افراد، این اقدامات را انجام دهید:
همهٔ لباس‌ها و ملحفه‌ها را بشویید
گرما و حرارت انگل‌ها و تخم‌های انگل را می‌کشد. همهٔ لباس‌ها، حوله‌ها و رخت‌خواب‌هایی که سه روز پیش از آغاز درمان استفاده شده‌اند را با آب داغ و صابون شستشو دهید. سپس در دمای بالا خشک کنید. مواردی که قابل شستشو در خانه نیستند را به خشکشویی ببرید.
انگل‌ها را از گرسنگی بکشید
مواردی را که قابل شستشو نیستند، در پلاستیک سر‌بسته بگذارید و به مدت یک هفته خارج از منزل مثلاً در گاراژ قرار دهید. انگل‌ها بعد از چند روز بدون غذا می‌میرند.
نظافت کنید و جاروبرقی بکشید
نظافت منزل راه خوبی برای پیشگیری از انتشار گال است. به خصوص در افرادی که به تخم انگل دچار هستند. مبلمان، فرش‌ها و کف منزل را جاروبرقی بکشید تا پوسته‌ها و تخم‌های احتمالی انگل گال را از بین ببرید.
سخن پایانی
بیماری گال، یک مسئله پوستی ناشی از حمله‌ی کنه‌های کوچک و هشت پاست که می‌تواند عوارض خوشایندی مانند بثورات خارش‌آور و قرمزی پوست را به همراه داشته باشد. این بیماری از طریق تماس مستقیم پوست با پوست یا از طریق اشیاء آلوده منتقل می‌شود. برای درمان بیماری گال، از پمادها، کرم‌ها و لوسیون‌ها استفاده می‌شود که به طور مستقیم بر روی پوست قرار می‌گیرند، همچنین داروهای خوراکی نیز برای کمک به درمان مورد استفاده قرار می‌گیرند. به طور کلی، پیشگیری از بیماری گال نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.
سوالات متداول
گال در چه دمایی از بین می‌رود؟
کنه‌های گال معمولاً بیش از 48-72 ساعت زنده نمی‌مانند. اگر لباس و ملحفه‌ها به مدت 10 دقیقه در دمای 50 درجه سانتیگراد قرار بگیرند، کنه‌های گال می‌میرند.
چگونه گال گسترش پیدا می‌کند؟
رایج‌ترین شکل انتقال گال انتقال از راه تماس مستقیم پوست فرد بيمار با پوست فرد سالم می‌باشد. گال همچنین می‌تواند توسط حوله مشترک و سایر وسایل شخصی یا خوابيدن در بستری که فرد آلوده قبلا از آن استفاده کرده پخش شود. انتقال از راه لباس خصوصا لباس‌هاي زير و لباس خواب و رو تختي و رو بالش نیز در محیط‌های اجتماعی شلوغ مانند هتل‌ها، خوابگاه‌ها و غیره نیز از موارد شایع است.